Σε κάθε επιχείρηση, από μικρά συνεργεία μέχρι μεγάλες βιομηχανικές μονάδες, ο τεχνικός ασφαλείας βλέπει ξανά και ξανά τα ίδια λάθη. Είναι λάθη που συχνά δεν γίνονται από αδιαφορία, αλλά από συνήθεια, πίεση χρόνου ή λανθασμένη αίσθηση ασφάλειας. Παρόλα αυτά, μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρά εργατικά ατυχήματα και προβλήματα με την Επιθεώρηση Εργασίας.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε πέντε χαρακτηριστικά λάθη σε θέματα ασφάλειας, όπως τα συναντά καθημερινά ένας τεχνικός ασφαλείας, και πώς μπορούν να αποφευχθούν στην πράξη.
Γιατί επαναλαμβάνονται τα ίδια λάθη στην ασφάλεια
Πριν μπούμε στα συγκεκριμένα σημεία, αξίζει να δούμε τη ρίζα του προβλήματος. Συνήθως τα λάθη ασφαλείας οφείλονται σε έναν συνδυασμό παραγόντων:
- έλλειψη συστηματικής εκπαίδευσης
- βιασύνη και πίεση παραγωγής
- λογική του τύπου «έτσι το κάνουμε πάντα»
- ελλιπή επιτήρηση και έλεγχο εφαρμογής των μέτρων
Ο τεχνικός ασφαλείας προσπαθεί να «σπάσει» αυτόν τον κύκλο, αλλά χρειάζεται τη συνεργασία τόσο της διοίκησης όσο και των εργαζομένων.
Λάθος 1: Μη χρήση ή λάθος χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας
Ένα από τα πιο συχνά λάθη που εντοπίζει ο τεχνικός ασφαλείας είναι η μη χρήση ή η λάθος χρήση των Μέσων Ατομικής Προστασίας. Παρότι υπάρχουν κράνη, γάντια, γυαλιά, μάσκες και υποδήματα ασφαλείας, οι εργαζόμενοι συχνά τα αφήνουν στην άκρη.
Συνηθισμένες εικόνες είναι:
- κράνη που φοριούνται χαλαρά ή καθόλου
- γυαλιά προστασίας που κατεβαίνουν στον λαιμό
- γάντια που βγαίνουν για να γίνει η δουλειά «πιο γρήγορα»
Η λύση δεν είναι απλώς η επίπληξη. Χρειάζεται συνεχής ενημέρωση, σωστή επιλογή άνετων ΜΑΠ και ξεκάθαρο μήνυμα από τη διοίκηση ότι η ασφάλεια δεν είναι διαπραγματεύσιμη.
Λάθος 2: Αυτοσχέδιες λύσεις σε μηχανήματα και εγκαταστάσεις
Για να μη χαθεί χρόνος, πολλοί εργαζόμενοι καταφεύγουν σε αυτοσχέδιες λύσεις σε μηχανήματα και εγκαταστάσεις. Αφαιρούνται προστατευτικά καλύμματα, μπλοκάρονται διακόπτες ασφαλείας ή χρησιμοποιούνται λάθος εργαλεία για μια εργασία.
Ο τεχνικός ασφαλείας γνωρίζει ότι αυτές οι «πατέντες» είναι από τις πιο επικίνδυνες πρακτικές. Μπορεί να δουλέψουν προσωρινά, αλλά αυξάνουν σημαντικά την πιθανότητα ατυχήματος και δημιουργούν σοβαρές ευθύνες για την επιχείρηση.
Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει:
- ξεκάθαρες γραπτές διαδικασίες
- τακτικές επιθεωρήσεις εξοπλισμού
- άμεση αντιμετώπιση ελλείψεων και βλαβών από τη διοίκηση
Λάθος 3: Ελλιπής σήμανση και ακατάστατοι χώροι
Η ασφάλεια δεν αφορά μόνο τα μηχανήματα. Πολύ συχνά τα ατυχήματα οφείλονται σε απλά πράγματα όπως ένα καλώδιο στο δάπεδο, ένα υγρό χωρίς σήμανση ή μια έξοδο διαφυγής που έχει μετατραπεί σε αποθηκευτικό χώρο.
Ο τεχνικός ασφαλείας βλέπει συχνά:
- φθαρμένες ή ανύπαρκτες πινακίδες προειδοποίησης
- διαδρόμους φορτοεκφόρτωσης γεμάτους εμπόδια
- ανεπαρκή φωτισμό σε επικίνδυνα σημεία
Η τακτική τακτοποίηση, η καθαριότητα και η σωστή σήμανση είναι βασικά βήματα πρόληψης και μπορούν να εφαρμοστούν με μικρό κόστος, αρκεί να υπάρξει δέσμευση από όλους.
Λάθος 4: Καμία ή τυπική εκπαίδευση εργαζομένων
Ένα ακόμη συχνό λάθος είναι η απουσία ουσιαστικής εκπαίδευσης. Πολλές φορές η εκπαίδευση γίνεται τυπικά, με μια υπογραφή σε ένα έντυπο χωρίς πραγματική κατανόηση των κινδύνων.
Ο τεχνικός ασφαλείας χρειάζεται να οργανώνει εκπαιδεύσεις που να είναι:
- προσαρμοσμένες στον κάθε χώρο εργασίας
- πρακτικές, με παραδείγματα και σενάρια
- επαναλαμβανόμενες, ώστε να εμπεδώνονται τα βασικά
Όταν οι εργαζόμενοι καταλαβαίνουν το «γιατί» πίσω από κάθε μέτρο, είναι πιο πιθανό να το εφαρμόσουν σωστά.
Λάθος 5: Έλλειψη συστηματικής παρακολούθησης και αναθεώρησης
Τέλος, ένα από τα πιο υποτιμημένα λάθη είναι η έλλειψη συστηματικής παρακολούθησης. Γίνεται μια μελέτη εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου, θεσπίζονται μέτρα, όμως μετά από λίγο όλα ξεχνιούνται.
Ο τεχνικός ασφαλείας χρειάζεται:
- να επισκέπτεται τακτικά τους χώρους
- να ελέγχει αν τα μέτρα εφαρμόζονται στην πράξη
- να προτείνει αναθεωρήσεις όταν αλλάζουν οι συνθήκες εργασίας
Χωρίς αυτή την επαναξιολόγηση, ακόμη και το καλύτερο σύστημα ασφάλειας «παλιώνει» και χάνει την αποτελεσματικότητά του.
Τα πέντε αυτά λάθη είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, αλλά είναι και τα πιο συνηθισμένα που βλέπει κάθε τεχνικός ασφαλείας στην καθημερινή του δουλειά. Η αντιμετώπισή τους δεν απαιτεί απαραίτητα μεγάλα κονδύλια. Απαιτεί συνέπεια, κουλτούρα πρόληψης και συνεργασία όλων των βαθμίδων της επιχείρησης.
Όσο πιο νωρίς αναγνωριστούν και διορθωθούν, τόσο μειώνονται οι κίνδυνοι για εργατικά ατυχήματα, προβλήματα με την Επιθεώρηση Εργασίας και ζημιές στην εικόνα της εταιρείας. Ένα καλά οργανωμένο σύστημα ασφάλειας, με ενεργή συμμετοχή του τεχνικού ασφαλείας και των εργαζομένων, αποτελεί μία από τις πιο ουσιαστικές επενδύσεις για το μέλλον κάθε επιχείρησης.
