Ο ιός του Δυτικού Νείλου εμφανίζεται στη χώρα μας κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες. Καθώς δεν μπορεί να προβλεφθεί με ασφάλεια σε ποιες περιοχές θα κυκλοφορήσει ο ιός, η συστηματική προστασία από τα κουνούπια αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης.
Η περίοδος αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών βρίσκεται σε εξέλιξη και μαζί της αυξάνεται η ανάγκη για συστηματική εφαρμογή μέτρων προστασίας από τον ιό του Δυτικού Νείλου, ιδιαίτερα για εργαζομένους που απασχολούνται σε εξωτερικούς χώρους.
Για τις επιχειρήσεις με προσωπικό που εργάζεται σε εξωτερικούς χώρους, η πρόληψη αφορά τόσο την ατομική προστασία των εργαζομένων όσο και την κατάλληλη οργάνωση του χώρου και της εργασίας.
Τι είναι ο ιός του Δυτικού Νείλου και πώς μεταδίδεται;
Ο ιός του Δυτικού Νείλου (West Nile Virus – WNV) μεταδίδεται στον άνθρωπο κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού.
Η κύρια δεξαμενή του ιού στη φύση είναι τα πτηνά. Τα κουνούπια μολύνονται όταν τρέφονται από μολυσμένα πτηνά και στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο και σε άλλα θηλαστικά.
Η πλειονότητα των ατόμων που μολύνονται δεν παρουσιάζει συμπτώματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί ήπια νόσος με συμπτώματα όπως πυρετός, πονοκέφαλος, κόπωση, μυαλγίες και αρθραλγίες.
Σε μικρό ποσοστό των ατόμων που μολύνονται μπορεί να εκδηλωθεί σοβαρότερη νόσος που επηρεάζει το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης παρουσιάζουν κυρίως άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, άτομα με ανοσοκαταστολή και άτομα με χρόνια υποκείμενα νοσήματα.
Δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για τον άνθρωπο έναντι του ιού του Δυτικού Νείλου. Για τον λόγο αυτό, η πρόληψη των τσιμπημάτων των κουνουπιών αποτελεί βασικό μέτρο προστασίας.
Ποιοι εργαζόμενοι μπορεί να έχουν μεγαλύτερη έκθεση;
Παρότι οι περισσότερες λοιμώξεις από τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν συνδέονται με τον χώρο εργασίας, ορισμένες επαγγελματικές δραστηριότητες μπορεί να συνεπάγονται μεγαλύτερη έκθεση σε κουνούπια, κυρίως λόγω της παρατεταμένης παρουσίας σε εξωτερικούς χώρους.
Μεγαλύτερη έκθεση μπορεί ενδεικτικά να έχουν:
- εργαζόμενοι στον αγροτικό τομέα και γεωπόνοι,
- εργαζόμενοι σε οικοδομές και τεχνικά έργα,
- μηχανικοί και τεχνικό προσωπικό που εργάζεται σε εξωτερικούς χώρους,
- κηπουροί και εργαζόμενοι πρασίνου,
- δασολόγοι και εργαζόμενοι σε δασικές περιοχές,
- φύλακες,
- εργαζόμενοι στην καθαριότητα και την αποκομιδή απορριμμάτων,
- εργαζόμενοι σε εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού,
- εργαζόμενοι σε πτηνοτροφεία και φάρμες.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης σε χώρους όπου υπάρχουν στάσιμα νερά, πυκνή βλάστηση ή άλλες συνθήκες που ευνοούν την παρουσία και την ανάπτυξη κουνουπιών.
Τι μέτρα μπορεί να λάβει η επιχείρηση;
Η προστασία των εργαζομένων δεν περιορίζεται μόνο στη χρήση εντομοαπωθητικού. Απαιτεί έναν συνδυασμό απλών αλλά ουσιαστικών μέτρων που αφορούν την ενημέρωση, τον χώρο εργασίας, την οργάνωση της εργασίας και την ατομική προστασία.
1. Ενημέρωση των εργαζομένων
Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται σε εξωτερικούς χώρους είναι σημαντικό να γνωρίζουν:
- τον τρόπο μετάδοσης του ιού,
- τις πιθανές πηγές έκθεσης,
- τα βασικά μέτρα αποφυγής των τσιμπημάτων,
- τη σωστή χρήση των εντομοαπωθητικών,
- τα βασικά συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν.
Η σωστή ενημέρωση βοηθά τους εργαζομένους να αναγνωρίζουν τον κίνδυνο και να εφαρμόζουν με συνέπεια τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.
2. Έλεγχος και απομάκρυνση στάσιμων νερών
Τα κουνούπια μπορούν να αναπτύσσονται σε μικρές ή μεγαλύτερες συγκεντρώσεις στάσιμου νερού. Για τον λόγο αυτό απαιτείται τακτικός έλεγχος των εξωτερικών χώρων εργασίας.
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται σε:
- κουβάδες, βαρέλια και άλλα δοχεία που συγκρατούν νερό,
- καρότσια και εξοπλισμό που παραμένει εκτεθειμένος στη βροχή,
- υδρορροές,
- φρεάτια και χαντάκια,
- σημεία με ανεπαρκή αποστράγγιση.
Τα δοχεία με στάσιμο νερό πρέπει να αδειάζονται τακτικά και, όπου είναι δυνατό, να αναποδογυρίζονται, να καλύπτονται ή να αποθηκεύονται κατάλληλα.
Οι υδρορροές, τα φρεάτια και τα χαντάκια πρέπει επίσης να διατηρούνται καθαρά από φύλλα, κλαδιά και άλλα υπολείμματα που μπορεί να εμποδίζουν την απορροή του νερού.
3. Κατάλληλος ρουχισμός
Όπου το επιτρέπουν η φύση και οι συνθήκες της εργασίας, η κάλυψη του σώματος μπορεί να συμβάλει στη μείωση των τσιμπημάτων.
Συστήνεται, όπου είναι εφικτό, η χρήση:
- ρούχων με μακριά μανίκια,
- μακριών παντελονιών,
- καλτσών και κατάλληλων υποδημάτων.
Κατά τους θερινούς μήνες, η επιλογή του ρουχισμού πρέπει παράλληλα να λαμβάνει υπόψη τις υψηλές θερμοκρασίες και τον κίνδυνο θερμικής καταπόνησης.
4. Παροχή και σωστή χρήση εντομοαπωθητικών
Για εργαζομένους με αυξημένη έκθεση σε κουνούπια μπορεί να προβλέπεται η διάθεση κατάλληλων εντομοαπωθητικών, μαζί με ενημέρωση για την ορθή χρήση τους.
Τα εντομοαπωθητικά πρέπει να χρησιμοποιούνται πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας και του κατασκευαστή.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά την εφαρμογή τους στο πρόσωπο και σε άλλα ευαίσθητα σημεία, ενώ η εφαρμογή πρέπει να ανανεώνεται όταν αυτό προβλέπεται από τις οδηγίες του προϊόντος.
Μετά το πέρας της εργασίας συστήνεται το πλύσιμο του δέρματος με σαπούνι και νερό.
5. Κατάλληλη οργάνωση των εξωτερικών εργασιών
Τα κουνούπια μπορεί να εμφανίζουν αυξημένη δραστηριότητα από το σούρουπο έως το ξημέρωμα.
Όπου αυτό είναι εφικτό και συμβατό με τη λειτουργία της επιχείρησης, μπορεί να εξετάζεται ο περιορισμός της παρατεταμένης εργασίας σε εξωτερικούς χώρους κατά τις ώρες αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών.
Η οργάνωση των εργασιών πρέπει πάντοτε να προσαρμόζεται στις πραγματικές συνθήκες και στη φύση κάθε δραστηριότητας.
Τι μπορούν να κάνουν οι εργαζόμενοι;
Παράλληλα με τα μέτρα που εφαρμόζονται στον χώρο εργασίας, σημαντική είναι και η συνεπής εφαρμογή των ατομικών μέτρων προστασίας.
Οι εργαζόμενοι μπορούν να:
- χρησιμοποιούν κατάλληλο ρουχισμό που περιορίζει την εκτεθειμένη επιφάνεια του σώματος,
- εφαρμόζουν εντομοαπωθητικά σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης,
- ανανεώνουν την εφαρμογή τους όταν απαιτείται,
- αποφεύγουν την εφαρμογή προϊόντων απευθείας στο πρόσωπο και να ακολουθούν προσεκτικά τις οδηγίες της ετικέτας,
- πλένουν το δέρμα τους με σαπούνι και νερό μετά το πέρας της εργασίας,
- ενημερώνουν τον υπεύθυνο της επιχείρησης όταν εντοπίζουν στάσιμα νερά ή σημεία με έντονη παρουσία κουνουπιών.
Η ατομική προστασία είναι αποτελεσματικότερη όταν εφαρμόζεται παράλληλα με τα μέτρα που λαμβάνονται στον ίδιο τον χώρο εργασίας.
Η πρόληψη ξεκινά από τον χώρο εργασίας
Η προστασία από τον ιό του Δυτικού Νείλου βασίζεται κυρίως στην πρόληψη των τσιμπημάτων και στον περιορισμό των συνθηκών που ευνοούν την ανάπτυξη κουνουπιών.
Για τις επιχειρήσεις με εργαζομένους σε εξωτερικούς χώρους, η ενημέρωση του προσωπικού, ο τακτικός έλεγχος των εγκαταστάσεων, η απομάκρυνση στάσιμων νερών και η εφαρμογή κατάλληλων ατομικών και οργανωτικών μέτρων μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση της έκθεσης.
Η Hellecon Services, μέσω των Τεχνικών Ασφαλείας και Ιατρών Εργασίας, υποστηρίζει τις επιχειρήσεις στην ενημέρωση των εργαζομένων και στην εφαρμογή κατάλληλων μέτρων πρόληψης και προστασίας στους χώρους εργασίας.
Οδηγίες για την προστασία των εργαζομένων
Για περισσότερες πρακτικές πληροφορίες, δείτε τις αναλυτικές οδηγίες της Hellecon Services για την πρόληψη της έκθεσης των εργαζομένων σε εξωτερικούς χώρους στον ιό του Δυτικού Νείλου.
Κατεβάστε τις Οδηγίες Πρόληψης
Πηγές
- Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) – Ιός του Δυτικού Νείλου
- Επιθεώρηση Ασφάλειας & Υγείας στην Εργασία – «Οδηγίες για την πρόληψη της μόλυνσης των εργαζομένων σε εξωτερικούς χώρους από τον ιό του Δυτικού Νείλου»
